Interview
Maaike Tindemans
Tekst:
Maaike Tindemans
Verwachte leestijd: 5 min

Hulp in rampgebieden: ‘Je hebt doorzettingsvermogen nodig’

De verhalen van crisismanagers lezen soms als een spannend boek. Zo ook het verhaal van Piet Voesten van VodafoneZiggo die zich inzette tijdens orkaan Irma. ‘Soms had ik de hoop al bijna opgegeven en dan gebeurde er toch weer iets waardoor we verder konden.’

Het is september 2017 als er een verwoestende orkaan over Sint Maarten raast. Piet Voesten, crisis- en resilience-manager bij VodafoneZiggo, zit op de bank televisie te kijken en ziet de verschrikkelijke beelden voorbij komen. Hij hoort de minister president zeggen: ‘als je iets kunt doen, doe dat dan vooral’. “Dat raakte me”, vertelt hij. “Daarom besloot ik om te kijken of we als bedrijf iets konden betekenen.”

Wat was de eerste stap die je zette?
“Ik heb contact opgenomen met onze afdeling corporate communication. Zij vertelden me dat het Vodafone Instant Network Emergency Response team van de Vodafone Foundation al onderweg was. Daarom heb ik contact met hen gezocht. Toen bleek dat zij al een paar dagen vast zaten in Guadeloupe. Er was vandaar geen transport naar Sint Maarten toe. Het team kon dus niets doen. Toen heb ik besloten om hen te helpen.”

Wat heb je als eerste gedaan?
"Ik heb contact opgenomen met het agentschap voor telecommunicatie op Curaçao. Dat bleek een goede zet, want vervolgens werd ik teruggebeld door de Antilliaanse crisiscoördinator. Hij vertelde me dat er nog wel militaire vluchten naar het eiland toe gingen. Hij zou mijn verzoek om de collega’s van de Vodafone Foundation te helpen met het transport van Guadeloupe naar Sint Maarten, bespreken in het crisisteam.

Via een vriend van een collega kwam ik in contact met de operationele afdeling van de kustwacht van het eiland. En zij brachten me weer in contact met een militair van het Nederlandse leger die zowaar op het eiland Guadeloupe was ingebed bij het Franse leger. Hij wilde wel graag helpen. En plotseling was alles geregeld. Ons team kon om 5.00 uur ’s ochtends mee op een militaire vlucht van Guadeloupe naar Sint Maarten. Ik was verrast en verbaasd dat het plotseling zo snel en gemakkelijk ging.”

Dus toen zat jouw bijdrage erop?
“Dat dacht ik ook. Ik vond het nog wel belangrijk om een veilige slaapplek voor hen te regelen. Er was naar verluid sprake van plunderingen op Sint Maarten. Via via is een hotel geregeld, waar ook de lokale commandopost was gehuisvest, waar zij veilig in de tuin een tent konden opzetten.”

Toch ging er daarna nog veel mis.
“Inderdaad. Vrijdag zat het team in het vliegtuig op weg naar Sint Maarten. En die zaterdag hoorde ik maar niks. Ik had daar geen goed gevoel bij. Daarom ben ik ze toch maar weer gaan bellen. Vervolgens bleek dat ze vastzaten op het vliegveld op Sint Maarten.

In de tuin van een hotel kon het team veilig overnachten

Er reden vrijwel geen taxi’s op het eiland en de taxi die ik geregeld had, was niet gekomen. Ze waren aan het rondlopen om te kijken of ze iets anders konden regelen. Ik heb toen meteen gezegd: ‘als je vastloopt, bel me dan’. Vanuit Nederland kan ik namelijk meer regelen. Toen bleek dat de bestelde taxi wel degelijk op het vliegveld was aangekomen. Hij stond al die tijd al op een andere plek te wachten. Die taxi heeft hen naar het hotel gebracht.”

Kon het team toen eindelijk aan de slag?
“Nee, want ze hadden ook vervoer nodig om van het hotel naar de juiste locaties te gaan. Ze hadden slechts af en toe een klein autootje tot hun beschikking. Maar ze hadden voor 500 kg aan materiaal bij zich. Dus die eerste dag konden ze alleen nog maar over het eiland reizen om te kijken naar plekken waar de voorziening van noodtelecommunicatie het beste hersteld kon worden.

Het team bestond uit vier personen

Dus ik ben weer gaan bellen. Via de crisiscoördinator van Curaçao kreeg ik een nummer door van het lokale agentschap telecom op Sint Maarten. Dat bleek een gouden tip. Op dat agentschap werkte een man die enigszins gefrustreerd achter zijn bureau zat. Hij wilde graag helpen, maar had niet de middelen. Hij was erg blij met ons telefoontje. We hoorden dat hij letterlijk opsprong van achter zijn bureau en meteen in actie kwam. Hij had zelf een pasje waarmee hij toestemming had om op het eiland te reizen. Diesel en benzine was namelijk op rantsoen gezet. En nog belangrijker: hij had een pick-uptruck. Hij heeft de mensen van de Vodafone Foundation naar de juiste locaties gebracht zodat ze daar hun werk konden doen.”

Wat hebben zij uiteindelijk voor de lokale bevolking kunnen betekenen?
“Ze hebben een nood-cybercafé opgezet waar de slachtoffers van de orkaan tablets van de Vodafone Foundation konden lenen, gratis hun telefoon konden opladen en verbinding konden maken met de gratis wifi. Zo konden zij eindelijk contact leggen met hun dierbaren.

De foundation legde wifi aan

Ook hebben zij een mast gerepareerd in de haven en lokale hulpdiensten en het Rode Kruis bijgestaan met wifi en telecomvoorzieningen.”

Hoe lang heeft het uiteindelijk geduurd voordat de Foundation dit werk kon doen?
“Voor mijn gevoel duurde het allemaal veel te lang. Maar uiteindelijk was het in een paar dagen geregeld.”

Wat heb je van deze crisis geleerd?

“Dat je er niet te snel vanuit moet gaan dat iets goed geregeld is. Het blijft belangrijk om een vinger aan de pols te houden. Ook heeft deze crisis me laten zien hoe belangrijk het is om een goed netwerk te hebben. In veel gevallen was het een vriend van een vriend die weer iemand kende die ons vooruit hielp.

Piet Voesten: 'Tijdens een crisis heb je mensen nodig die je graag uit de brand helpen.'

En deze crisis heeft me laten zien dat het cruciaal is dat je mensen treft die jou uit de brand willen helpen. Ik denk bijvoorbeeld aan de operationele medewerker van defensie die het team in goed vertrouwen meenam in zijn vlucht naar het eiland. En de taxichauffeur die op het vliegveld uren wachtte op de vrijwilligers van de Vodafone Foundation omdat hij het vertrouwen hield dat zij nog zouden komen. Of de persoon van het lokale agentschap telecom die het vervoer op het eiland regelde. Dit zijn allemaal mensen die niet alleen denken in regels en procedures. Ze hebben maar één ding voor ogen: ze willen helpen. Juist die mensen heb je tijdens een crisis nodig. En de crisis heeft me laten zien dat je niet te snel moet opgeven.“

Zijn er elementen die je bij een volgende crisis anders zou doen?
"Iedere crisis is weer anders. Bij ieder nieuw hulpverzoek lopen we weer tegen nieuwe uitdagingen aan. Het is wel fijn dat ik de Vodafone Foundation beter heb leren kennen. Daardoor kunnen we gebruik maken van elkaars netwerk. En we hebben afgesproken dat ze mij meteen bellen als ze tijdens een missie ergens tegenaan lopen, zodat ik ze meteen kan assisteren vanuit Nederland.”

Ook de terugweg was een lang traject

Hoe is het team weer terug in Nederland gekomen?
“Ook dat is een lang traject geweest. Ze hebben wel drie of vier keer moeten overstappen. Dat was vervelend want ze hadden hard gewerkt en waren moe. Daarom is het goed dat ik ook voor de terugweg veel voor hen kon regelen. En zo hoort het ook tijdens een crisis. Als crisismanager heb je de taak om de medewerkers te ondersteunen, zodat zij hun werk zo goed mogelijk kunnen doen. Dat is precies zoals het hier gegaan is.”